Sabır ve Mahiyeti

İslamda sabretme nasıl olmalı

Sabır ve namaz ile Allah'tan yardım isteyin. Şüphesiz o (sabır ve namaz), Allah'a saygıdan kalbi ürperenler dışında herkese zor ve ağır gelen bir görevdir
 وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخَاشِعِينَ


Kimde şu üç şey varsa, dünya ve ahiretin hayrına kavuşmuş demektir: Kazaya rıza, belaya sabır, rahatlıkta dua. [Deylemi]
 Yeminle söylüyorum, uğradığı zulme sabredenin Allahü teâlâ şerefini arttırır. (Taberani)

 İmanı en üstün olan; sabırlı, cömert ve hoşgörülü olandır.(Deylemi)

SABIR: lügatta acıya, üzüntüye ve sıkıntıya katlanma, başa gelen bela ve musibetlere dayanma, nefsi kötülüklerden uzaklaştırma Allah`ın emirlerine itaat etmede sebat etme gibi manâlara gelir.

Dinimizde, sabırlı olmak, üstün bir meziyet olarak kabul ve hatta emredilir. Dini yaşayabilme sabra bağlı olduğu ifade edilmiş bunun ise çok zor olduğu ifade edilmiştir.

Başa gelen her türlü musibete karşı alçak gönüllülük gösterip, Allah’a sığınmak, hemen isyan ve itaatsizlikte bulunmamak  ise  Rabbimizin sevdiği bir eylem olduğu ifade edilerek insan sabırlı olmaya teşvik edilmiştir.

Bu Ayet-i Celile  “Şüphesiz ki Allah sabredenlerle beraberdir.” buyurulmuştur.

Sabırsızlık ruhun zayıflığından, imanın güçsüzlüğünden kaynaklanır. Halbuki sabrın sonunda selamet ve saadet olduğu soylenmiş:

5. Elbette zorluğun yanında bir kolaylık vardır.

6. Gerçekten, zorlukla beraber bir kolaylık daha vardır. (İnşirah suresi) kulun sabretmesi emredilmiş akibetinde mutlak hayır olacağı ifade edilmiştir.

Sabır her hususta övüldüğü halde, haksızlık, karşısında sukut edilmesi, tehir edilmesi doğru kabul edilmemiştir. Çünkü müslüman, dinine ve imanına karşı yapılan saldırılara adaletsizliğin cereyan ettiği hadiselere karşı sukut etmez.Bu noktada onun için takdir edilen üç halden birini terçih etme zorunluluğu vardır. Eliyle, diliyle ve kalbiyle buğz etmek suretiyle imanını göstermesidir. Bu tür sabır doğru bir sabır olur. Yine hadisenin hemen akabinde sabretme, din koyucu tarafından vaaz edilen şekilde söz ve davranışlarını sergileme gerçek sabır olarak ifade edilmiştir.

 Şu hadiste belirtilen bu tür sabrı ifade eder:

Ümmü Seleme (radıyallahu anhâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ı şunları söylerken işittim:

"Kendisine bir musibet gelen müslüman Allah'ın emrettiği: "İnnâ lillahi ve innâ ileyhi râci'ün, allahümme ecirni fi musibeti vahluf li hayran minhâ. "Biz Allah'ınız ve ancak O'na döneceğiz. Bana bu musibetim için ücret ver. Ve bana bunun arkasından daha hayırlısını ver'' derse Allah o musibeti alır ve mutlaka daha hayırlısını verir."

SABRIN ÇEŞİTLERİ:

Sabır; sabredilen hususlar itibarıyla aşağıdaki bölümlere ayrılabilir:

1-Allah’a kulluğun zorluklarına katlanma mânâsına ibadet ü tâate karşı sabır.

İbadetlere içra etmede sabretme insanın sabrını ziyadeleştirir aksi halde  hem imanı hem sabrı azaltır ...... رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ  ( ...Rabbimiz üzerimize sabır yağdır ve bizleri ançak müslüman olarak öldür ) ayetinin manası itaate, imanda sebat noktasında Allah`tan yardım istemektir. Bunun manası: Allah`a itaatde sabretmek azimet göstermek ve bu hal üzre ruhu teslim etme gayreti içinde olmak demektir denebilir.

2-Günah yolunun nefse hoş gelmesine mukabil mâsiyet duygusuna karşı sabır.

3-Hakk’ın kaza ve kaderine rızâ göstermeyi de ihtiva eden semâvî ve arzî belâlara karşı sabır.

4-Dünyanın câzibedar güzellikleri karşısında yol-yön değiştirmeden Kur’ânî çizgiyi koruma adına sabır.

5-Zaman ve vakit isteyen işlerde, zamanın çıldırtıcılığına karşı sabır.